Poplon w ogrodzie warzywnym – 8 roślin, które wzbogacą glebę

Poplon to jedno z najlepszych, a przy tym naturalnych rozwiązań na wzbogacenie gleby w przydomowych warzywnikach i ogródkach działkowych. Wysiewanie roślin poplonowych pozwala poprawić strukturę gleby, wzbogacić ją w cenne składniki odżywcze, ograniczyć rozwój chwastów i przygotować ziemię pod kolejne uprawy. W artykule przyjrzymy się najczęściej wybieranym gatunkom poplonowym, sposobom ich stosowania oraz temu, co warto o nich wiedzieć.

Czym jest poplon i dlaczego warto go siać?

Poplon to rośliny wysiewane między plonami głównymi, po zbiorach warzyw. Zamiast pozostawiać grządki „gołe”, można wysiać szybko rosnące rośliny, które poprawią żyzność gleby. Po okresie wzrostu rośliny te przycina się, pozostawia na powierzchni lub przekopuje z ziemią – tworząc naturalny zielony nawóz.

Dzięki poplonowi:

• gleba staje się bardziej próchniczna i zasobna,
• poprawia się retencja wody,
• ogranicza się rozwój chwastów,
• zwiększa się aktywność biologiczna gleby.

Letni i ozimy poplon – różnice i terminy

Rośliny poplonowe można wysiewać przez całe lato aż do jesieni. Gatunki letnie (np. wysiewane do połowy sierpnia) warto przekopać jesienią, zanim nadejdą przymrozki. Natomiast ozime poplony (wysiewane do połowy września) zostawia się na zimę – pełnią wtedy funkcję naturalnej okrywy gleby, a wiosną można je przekopać lub zebrać.

Rodzaje poplonów i ich właściwości

Facelia błękitna

Bardzo popularna roślina poplonowa. Dorasta do około 50–80 cm wysokości. Ma delikatne, fioletowe kwiaty, które przyciągają pszczoły. Szybko rośnie, wiąże azot i wzbogaca glebę w materię organiczną. Poprawia strukturę i spulchnia ziemię. Wytwarza fitoncydy, które hamują rozwój mączniaka prawdziwego. Można przekopać jesienią lub zostawić na zimę – dobrze znosi chłody. Potrzebuje wilgotnej gleby. Jest to roślina małoinwazyjna.

Gorczyca biała

Szybko rosnąca o niskich wymaganiach, do 1,2 m wysokości. Ma charakterystyczne żółte kwiaty. Spulchnia glebę i wzbogaca w substancje organiczne. Działa fitosanitarnie – ogranicza rozwój nicieni glebowych. Warto przekopać zanim zacznie kwitnąć – zbyt dojrzała może być trudniejsza do rozłożenia. Termin siewu: do końca sierpnia. Przyorać przed przymrozkami.

Rzodkiew oleista

Tworzy silny system korzeniowy, sięgający nawet 1 m w głąb, dzięki czemu głęboko spulchnia ziemię. Oczyszcza glebę i wiąże azot. Można zostawić na zimę lub przekopać jesienią. Termin siewu: do końca sierpnia. Odporna na przymrozki do – 4-5°C.

Słonecznik

Osiąga nawet do 2 m wysokości, a system korzeniowy osiąga nawet do 1,5m. Wspaniale zacienia i chroni glebę przed przesuszeniem. Jest odporny na suszę. Słonecznika jako poplon nie siać w glebie o pH kwaśnym. Działa strukturotwórczo i wiąże dużo masy zielonej. Na rośline znajdują się terpeny oraz związki fenolowe, które ograniczają wzrost chwastów m.in. komosy białej. Termin siewu: do połowy sierpnia. 

Groch siewny pastewny

Roślina motylkowa, dorasta do 80–120 cm. Można siać na każdym typie gleby, nawet tych słabszych. Nie powinno wysiewać się grochu pastewnego w warzywnikach, w którym wcześniej rósł groch jadalny, cukrowy oraz bób i fasola. Wtedy zaleca się wysiać inny rodzaj poplonu. Dzięki bakteriom brodawkowym groch pastewny wiąże azot atmosferyczny. Wzbogaca glebę i poprawia jej strukturę. Kwitnąc przyciąga zapylacze. Nadaje się zarówno do przekopania, jak i na zielony nawóz wiosną.

Bobik

Silna roślina motylkowa, do 1,5 m wysokości. Głębokie korzenie, wysoka zawartość białka. Wiąże duże ilości azotu i poprawia żyzność gleby. Susza niekorzystnie wpływa na rozwój Bobiku. Należy połączyć z innymi rodzajami poplonu, ponieważ wolno wzrasta, przez co chwasty mogą go przerosnąć. Przekopać przed zimą lub zostawić do wiosny.

Seradela

Jest to roślina z rodziny bobowatych. Rośnie na glebach lekkich i ubogich. Dorasta do 30–50 cm, ale jej wzrost jest wolny. Słabo rośnie na glebach z dużą zawartością wapnia oraz na glebach ciężkich. Poprawia strukturę gleby i dostarcza dużą ilość azotu. Poradzi sobie z temperaturą -5°C. Termin siewu: do początku sierpnia ze względu na powolny wzrost rośliny. Nadaje się na zielony nawóz lub do przezimowania.

Żyto ozime

Wysiewa się późnym latem lub na początku września. Dorasta do 1,2–1,5 m. Świetnie znosi suszę oraz może rosnąć na słabych glebach. Dobrze zagęszcza glebę i ogranicza erozję. Idealne jako zimowa okrywa, ponieważ znosi temperaturę do -25°C. Jest bardzo odporny na pleśń śniegową oraz choroby grzybowe. Termin siewu: od początku września do początku października.

Jak stosować poplon w ogrodzie?

Rośliny poplonowe można siać rzutowo lub w rzędach. Po osiągnięciu odpowiedniej wysokości (zwykle przed kwitnieniem) przekopuje się je na głębokość 10–15 cm. Poplon zimowy zostawia się do wiosny, a następnie przekopuje. Przed siewem warto glebę lekko spulchnić. Po przekopaniu trzeba odczekać około 2–3 tygodnie przed sadzeniem warzyw.

Podsumowanie

Poplon to naturalny i tani sposób na poprawę jakości gleby w ogrodzie warzywnym. Regularne stosowanie różnych roślin poplonowych zwiększa plony, poprawia strukturę gleby i ogranicza konieczność nawożenia. Niezależnie od tego czy wybierzesz gorczycę, facelię, żyto czy groch – każda z tych roślin pomoże Ci zadbać o lepszy warzywnik w przyszłym sezonie.