Jak pomóc zwierzętom przetrwać zimę?
Zima to trudny czas nie tylko dla roślin, ale również dla zwierząt żyjących w ogrodzie. Mróz, śnieg i ograniczony dostęp do pożywienia sprawiają, że wiele gatunków musi walczyć o przetrwanie. Ogród, nawet niewielki, może stać się dla nich bezpiecznym schronieniem, jeśli odpowiednio go przygotujemy.
Pomagając zwierzętom zimą, wspieramy jednocześnie naturalną równowagę w ogrodzie – ptaki, owady i drobne ssaki odwdzięczą się swoją obecnością w kolejnych sezonach.
Spis treści

Ptaki w ogrodzie zimą – jak im pomóc?
Ptaki to jedni z najczęstszych zimowych gości w ogrodzie. Zimą tracą naturalne źródła pożywienia, dlatego odpowiednie wsparcie jest dla nich kluczowe.
Dokarmianie ptaków – mądrze i regularnie
Jeśli decydujemy się na dokarmianie ptaków, należy robić to systematycznie. Rozpoczęcie dokarmiania oznacza zobowiązanie aż do końca zimy.
Najlepsze pokarmy dla ptaków:
- nasiona słonecznika (niesolone),
- proso i ziarna zbóż,
- kule tłuszczowe bez dodatku soli,
- orzechy (niesolone i niesmażone).
Czego nie wolno podawać:
- chleba,
- resztek kuchennych,
- produktów solonych i przyprawionych.
Dostęp do wody zimą
Ptaki potrzebują wody nawet zimą. Jeśli to możliwe:
- wystaw płytkie poidełko,
- regularnie usuwaj lód,
- wymieniaj wodę na świeżą.
Nawet niewielkie poidełko może znacząco poprawić warunki bytowe ptaków w mroźne dni.
Pamiętaj, żeby poidełka oraz pokarmy były ustawione dość wysoko. Dzięki temu ptaki będą bezpieczne i nie zaatakują ich naturalni wrogowie np. koty.

Jeże – cisi mieszkańcy ogrodu
Jeże często zimują w ogrodach, szukając schronienia w stertach liści, pod krzewami lub w zakamarkach kompostownika.
Jak im nie przeszkadzać?
- nie usuwaj wszystkich liści spod krzewów,
- zostaw naturalne zakamarki,
- nie przekopuj rabat zimą,
- uważaj przy porządkach wiosennych.
Sterta liści czy gałęzi może być dla jeża idealnym zimowym schronieniem.
Czy dokarmiać jeże zimą?
Zdrowych, dorosłych jeży nie dokarmiamy zimą. Jeśli jednak zauważysz:
- jeża aktywnego w środku zimy,
- bardzo wychudzonego osobnika,
- ranne zwierzę,
warto skontaktować się z lokalnym ośrodkiem pomocy dzikim zwierzętom.

Owady zimujące w ogrodzie – niewidoczni, ale ważni
Wiele pożytecznych owadów zimuje w ogrodzie:
- w ziemi,
- pod korą drzew,
- w suchych łodygach roślin,
- w stertach liści.
Jak im pomóc?
- nie przycinaj wszystkich bylin jesienią,
- zostaw suche pędy i trawy,
- nie grab całkowicie liści,
- unikaj chemii.
Dzięki temu wiosną ogród szybciej „ożyje”, a zapylacze wrócą do pracy.
Hotele dla owadów – czy mają sens zimą?
Hotele dla owadów mogą być pomocne, ale tylko wtedy, gdy:
- są wykonane z naturalnych materiałów,
- znajdują się w suchym i osłoniętym miejscu,
- nie są narażone na wilgoć.
Zimą ważniejsze od hoteli jest pozostawienie naturalnych kryjówek w ogrodzie.

Płazy i drobne zwierzęta wodne
Jeśli w ogrodzie znajduje się oczko wodne:
- nie rozbijaj lodu gwałtownie,
- zapewnij przerębel lub pływak styropianowy,
- nie spuszczaj całkowicie wody.
Płazy zimują na dnie zbiorników lub w pobliżu wilgotnych miejsc.
Czego nie robić, pomagając zwierzętom zimą?
Dobra wola nie zawsze idzie w parze z dobrym efektem. Zimą:
- nie dokarmiaj zwierząt przypadkowym jedzeniem,
- nie zakłócaj zimowych kryjówek,
- nie porządkuj ogrodu „na idealnie”,
- nie stosuj chemicznych środków.
Naturalny, lekko „dziki” ogród jest zimą najlepszym schronieniem.

Podsumowanie
Zima w ogrodzie to czas, gdy najmniejsze gesty mają ogromne znaczenie. Zapewnienie pożywienia ptakom, pozostawienie naturalnych schronień dla jeży i owadów oraz spokojna obserwacja sprawiają, że ogród staje się miejscem przyjaznym zwierzętom.
Pomagając im przetrwać zimę, budujesz zdrowy, żywy ogród, który wiosną odwdzięczy się harmonią i różnorodnością.